Een tuin met veel bloemen trekt snel bijen, vlinders en andere insecten aan. Dat is gunstig voor de biodiversiteit, maar op warme dagen denk je waarschijnlijk ook dat je de ramen en tuindeuren open wilt zetten. Gelukkig is het niet nodig om te kiezen tussen een insectenvriendelijke tuin en een aangenaam wonen.
De voornaamste vraag is: op welke manier kun je de tuin aantrekkelijk maken voor bijen, terwijl je binnen goed kunt ventileren en de warmte kunt verminderen?
Zorg ervoor dat je buiten bloemen, water en natuurlijke schuilplaatsen beschermt, en vermijd schadelijke bestrijdingsmiddelen. Binnen kun je tegelijkertijd maatregelen treffen om frisse lucht binnen te laten en ongewenste insecten te vermijden.
Waarom bijen belangrijk zijn voor de natuur
Bijen zijn cruciaal voor de bestuiving van planten. Als ze van de ene bloem naar de andere vliegen, dragen ze stuifmeel mee. Dit stelt planten in staat om zich voort te planten en vruchten te produceren.
Milieu Centraal legt de nadruk op het belang van wilde bijen en honingbijen voor zowel natuurlijke planten als voedselgewassen. Veel insectensoorten ondervinden tegelijkertijd druk. Een groene tuin die voldoende voedsel en nestruimte biedt, kan daarom echt een verschil maken.
Maak van je tuin een bijvriendelijke omgeving
Een tuin die bijvriendelijk is, hoeft niet groot of perfect aangelegd te zijn. Zelfs een bescheiden border of een paar bloeiende planten op een balkon kan nuttig zijn.
Zorg ervoor dat er vooral variatie is. Voeg bloemen toe aan struiken, kruiden en mogelijk een kleine boom. Laat ook enkele minder opgeruimde plekken over. Wilde bijen verblijven niet altijd in bijenhotels. Vele soorten maken gebruik van kale grond, holle stengels of natuurlijke rommelhoekjes.
| Aanpassing | Waarom nuttig? |
| Verschillende bloemen | Voedsel voor bestuivers |
| Bloei door meerdere seizoenen | Langere periode nectar en stuifmeel |
| Kale grond | Nestplek voor sommige wilde bijen |
| Takjes en stengels laten liggen | Beschutting en overwinteringsplek |
| Water aanbieden | Drinkplek tijdens droge dagen |
| Gifvrij tuinieren | Minder risico voor insecten |
Kies bloemen met verschillende bloeiperioden
Een tuin die uitsluitend in mei prachtig bloeit, levert later in het jaar weinig voedsel op.
IVN raadt aan om planten te combineren die van het vroege voorjaar tot het late herfst bloeien. Overweeg bijvoorbeeld vroeg in het jaar sneeuwklokjes en winterakoniet, gevolgd door kruiden, zomerbloemen en later herfststasters of klimop.
Kies bij voorkeur voor bloemen waarvan de nectar en stuifmeel eenvoudig te vinden zijn. Hoewel sterk gevulde bloemen er aantrekkelijk uitzien, kunnen ze voor bijen soms juist lastig bereikbaar zijn.
Zorg voor water en natuurlijke schuilplaatsen
Ook insecten zijn afhankelijk van water. Een klein schaaltje met water en een paar stenen waar insecten op kunnen landen, is al genoeg.
Laat bovendien op rustige locaties wat bladeren, takken of oude bloemstengels liggen. Milieu Centraal verwijst onder andere naar bladeren, hout, zaadstengels en kale stukken grond als mogelijke schuil- en nestlocaties.
Een tuin hoeft niet overal perfect aangelegd te zijn.
Vermijd bestrijdingsmiddelen in de tuin
Een middel tegen bladluis of onkruid kan ook dieren aantasten die je graag in de tuin wilt hebben.
Milieu Centraal raadt aan om zoveel mogelijk zonder gif te tuinieren en bij planten en zaden te kiezen voor biologische of aantoonbaar gifvrije soorten.
Probeer problemen uiteraard eerst te verhelpen. Een grotere variëteit in de tuin trekt onder andere lieveheersbeestjes en andere dieren aan, wat kan bijdragen aan het verminderen van plagen.
Frisse lucht in huis zonder ongewenste insecten
Een groene tuin houdt automatisch in dat er in de buurt van het huis meer insecten rondvliegen. Buiten is dat precies wat je wilt, maar binnen kun je wellicht minder verwachten dat er muggen en vliegen aanwezig zijn.
Met horren en hordeuren kun je ramen en deuren openzetten terwijl een gaaslaag insecten tegenhoudt. PAX heeft hiervoor oplossingen voor onder andere standaard ramen, draai-kiep ramen, deuren en schuifpuien.
Op deze manier kunnen bijen en andere insecten in de tuin blijven, terwijl je binnenshuis frisse lucht binnenlaat.
Houd het binnen koel tijdens warme zomerdagen
Ventileren is vooral aangenaam wanneer de temperatuur buiten lager is dan binnen. Op het heetste moment van een zomerdag kan een grote hoeveelheid zonlicht door de ramen extra opwarming veroorzaken.
Bij ramen met veel zon kunnen zonwerende rolgordijnen met screenstof helpen om zonlicht te filteren. Rolgordijnenexpert omschrijft deze screenstoffen als extra zonwerend en isolerend.
Binnenzonwering draagt bij aan het reguleren van het licht en kan warmte verminderen, maar bij intense hitte is het meestal effectiever omdat de zonnestraling dan al vóór het glas wordt tegengehouden.
Kleine aanpassingen met een groot effect
Je hoeft de tuin niet volledig opnieuw aan te leggen om verschil te maken. Begin bijvoorbeeld met:
- drie plantensoorten met verschillende bloeiperioden;
- een kleine waterschaal;
- één hoek waarin bladeren en stengels mogen blijven liggen;
- geen chemische bestrijdingsmiddelen gebruiken;
- een raam of deur voorzien van een hor;
- zonrijke ramen tijdens warme uren afschermen;
- ‘s avonds en ‘s ochtends ventileren wanneer het buiten koeler is.
Een paar kleine veranderingen kunnen samen al zorgen voor meer voedsel en beschutting buiten én meer wooncomfort binnen.
FAQ – Veelgestelde vragen over bijen
Welke bloemen trekken bijen aan?
Vooral bloemen die makkelijk toegankelijk nectar en stuifmeel bieden. Kies bij voorkeur meerdere soorten die op verschillende momenten van het jaar bloeien.
Heeft een kleine tuin ook nut voor bijen?
Ja. Ook kleine tuinen en balkons kunnen voedsel en schuilplaatsen bieden. Iedere extra bloeiende plant draagt bij aan een groter netwerk van voedsel plekken.
Kun je ventileren zonder veel insecten binnen te krijgen?
Met een passende raamhor of hordeur kan een raam of deur open blijven terwijl veel vliegende insecten worden tegengehouden.
Werkt screenstof tegen de zon?
Screenstoffen zijn ontwikkeld om zonlicht te filteren en worden door Rolgordijnenexpert als extra zonwerend omschreven.
Een groene tuin en comfortabel huis kunnen prima samengaan
Meer bijen in de tuin houdt niet in dat je vanaf nu de ramen moet sluiten. Door buiten voldoende voedsel, water en schuilplaatsen te bieden, zorg je voor een aantrekkelijke leefomgeving voor bestuivers.
Met horren en hordeuren is het mogelijk om binnen frisse lucht te laten binnenkomen, zonder dat veel insecten naar binnen komen. Zonwerende rolgordijnen kunnen bovendien bijdragen aan het filteren van intens zonlicht tijdens warme dagen. Een groene tuin en aangenaam wonen versterken elkaar, in plaats van dat je moet kiezen tussen beide.